GRAMATYKA 1

 Przejdź do :  Budowa zdania | Składnia | Typy zdań | Typy pytań| Measure words

Sześć części zdania

Można wyróżnić sześć typów elementów budujących zdania (podaję je w moim tłumaczeniu z terminów angielskich):

  1. Podmiot (Subject)
    Najczęściej jest to rzeczownik lub zaimek, wskazujący na podmiot (wykonawcę) akcji lub czynności
  2. Orzeczenie (Predicate)
    Opisuje ono wykonywaną akcję lub stan. W tej roli najczęściej pojawia się czasownik lub przymiotnik. W tym ostatnim przypadku polskiemu "(Ja) Jestem zmęczony" odpowiada chińskie "Ja (jestem) zmęczony".
  3. Dopełnienie (Object)
    W tej roli występuje wiele części mowy (rzeczowniki, zaimki, liczebniki, czasowniki). Wskazują one na przedmiot akcji, użyte narzędzie lub miejsce gdzie zaszła akcja.
  4. Przydawka (Attribute)
    Określa ona cechy rzeczowników, mogą ją tworzyć różne części mowy.
  5. Okolicznik (Adverbial)
    Określa on cechy akcji, takie jak czas, miejsce, stopień. W tej roli występują przysłówki, przymiotniki, określenia czasu, czasowniki modalne i konstrukcje przyimkowe.
  6. Uzupełnienie (Complement)
    Stanowi dalsze określenie akcji - jej długości, częstotliwości, wyniku, prawdopodobieństwa. Są to czasowniki, przymiotniki lub liczebniki.

Kolejność elementów w zdaniu

W języku chińskim nie ma w ogóle odmian (koniugacji, deklinacji), za to bardzo ważna jest kolejność elementów w zdaniu. Zasady dotyczące kolejności:

  • podmiot przed orzeczeniem

  • orzeczenie przed dopełnieniem

  • przydawka przed podmiotem, przydawka przed dopełnieniem

  • okolicznik przed orzeczeniem

  • uzupełnienie po orzeczeniu

Gdyby w zdaniu wystąpiło wszystkie sześć części, wyglądałoby ono tak:
przydawka | podmiot | okolicznik | orzeczenie | uzupełnienie | przydawka | dopełnienie | uzupełnienie

Cztery typy zdań z orzeczeniem

  1. Orzeczeniem jest czasownik

    np. My się uczymy =

    Dziś mam lekcję =

    Oni idą obejrzeć film =

  2. Orzeczeniem jest przymiotnik

    np. Jestem bardzo zajęta =

    Ta książka nie jest droga =

  3. Orzeczeniem jest rzeczownik

    np. Dziś jest środa =

    Ten sweter ile kosztuje? =

  4. Orzeczeniem jest grupa podmiot - orzeczenie

    np. Jestem bardzo zajęta pracą =

    Twoje zdrowie w porządku? =
 Przejdź do :  Budowa zdania | Składnia | Typy zdań | Typy pytań| Measure words | POWRÓT