KINO

 Przejdź do :  Początki | Dekada 1966 - 76 | Odrodzenie kina | "Piąta generacja" | Lata 90-te |

Przedstawiam tu zarys dziejów chińskiego kina artystycznego, na podstawie "Historii filmu. 1895 - 2000" Jerzego Płażewskiego (Warszawa 2001). Zgodnie z chińską konwencją, przy osobach najpierw występuje nazwisko, potem imiona. Więcej o filmach można doczytać na stronach:

  • dianying (tylko chińskie filmy, po kliknięciu na" In simplified GB" angielski zmienia się w chiński)
  • IMDB (największa baza internetowa filmów)
  • senses of cinema (jest tam baza danych reżyserów - biografie, filmografie, artykuły, linki)
  • asianfilm (wybrane filmy i reżyserzy)
  • virtual china (najnowsze filmy)
  • chinese cinemas (festiwale, recenzje, artykuły).
  • Początki

     

    Pierwsze chińskie filmy zaczęły powstawać w 1913, kręcone przede wszystkim w Szanghaju. Przed II wojną światową produkowano ok. 50 utworów rocznie, co jak na tak wielki kraj nie było liczbą imponującą. W tym czasie jedno kino przypadało na milion ludzi. Nagły rozwój kinematografii nastąpił po zwycięstwie Armii Ludowej (1949). Podejmowano tematykę wojenną, wzorując się na epice radzieckiej. Drugim źródłem inspiracji dla twórców były widowiska teatralno-operowe. Potem nastąpił okres dzieł "słusznych ideowo", ale niezbyt ciekawych pod względem artystycznym.

    • 1949 - "Córki Chin" (Zhong hua nu er) - Ling Zifeng i Zhai Qiang
    • 1950 - "Dziewczyna o białych włosach" (Bai mao nu) - Shui Hua i Wang Bin
    • 1956 - "Noworoczna ofiara" (Zhu fu) - Sang Hu

    Dekada 1966 - 76

    W okresie rewolucji kulturalnej (od 1966) zakazano produkcji filmów, twórcy jako przedstawiciele inteligencji byli więzieni i prześladowani. W latach 1967-1972 w części kontynentalnej nie powstał podobno żaden film fabularny, kręcono na Tajwanie i w brytyjskim wówczas Hong Kongu.

    Odrodzenie kina

    Po śmierci Mao Zedonga (1976) odwołano rewolucję kulturalną. Trzeba było niemal od podstaw odbudowywać kinematografię narodową, szkolić realizatorów (w jedynej szkole filmowej, w Pekinie). Znakiem odnowy był festiwal w Cannes w 1982, gdzie zaprezentowano film "Prawdziwa historia A. Q." (A Q Zheng Chuan) - Cen Fan.

    • 1980 - "Pasażer w kajdankach" (Dai Shou Kao De Lu Ke) - Yu Yang
    • 1981 - "Uliczka" (Xiao Jie)- Yang Yanjin
    • 1982 - "Wspomnienia ze starego Pekinu" (Chengnan jiushi) - Wu Yigong
    • 1986 - "Miasteczko hibiskusów" (Fu Rong Zhen) - Xie Jin


    Wspomnienia..., by courtesy of Dianying
     

    "Piąta generacja"

    Należą tu realizatorzy, którzy ukończyli pekińską szkołę filmową już po zakończeniu rewolucji kulturalnej. Stali się znani w świecie, zdobywali wiele nagród na festiwalach.

    Chen Kaige [dianying]

    • 1984 - "Żółta ziemia" (Huang tu de) (zdj. Zhang Yimou)
    • 1987 - "Król dzieci" (Haizi wang)
    • 1991 - "Życie na strunie" (Bian zou bian chang)
    • 1993 - "Żegnaj, moja konkubino" (Bawang bieji) - Złota Palma w Cannes

    Zhang Yimou [dianying, senses of cinema]


    Ani jednego mniej, by courtesy of Dianying

    • 1987 - "Czerwone sorgo" (Hong gaoliang)
    • 1990 - "Ju Dou"
    • 1991 - "Zawieście czerwone latarnie" (Dahong denglong gaogao gua)
    • 1992 - "Opowieść o Qiu Ju" (Qiuju da guansi)
    • 1999 - "Ani jednego mniej" (Yige dou bu neng shao) - nagroda w Wenecji
    • 2000 - "Droga do domu" (Wode fuqin muqin) - nagroda w Berlinie

    Lata 90-te

    Obecnie kinematografia chińska jest doceniana, wiąże się to z odkrywaniem przez Zachód wartości kina Bliskiego i Dalekiego Wschodu.

    • 1997 - "Chinese Box" - Wayne Wang
    • 1997 - "Xiu Xiu" - Joan Chen
    • 1999 - "Siedemnaście lat" (Guo Nian Hui Jia) - Zhang Yuan
    • 1999 - "Łaźnia" (Xizao) - Zhang Yang
    • 2000 - "I raz i dwa" (Yi Yi) - Edward Yang (z Tajwanu) [dianying, senses of cinema]
    • 2000 - "Suzhou" (Su Zhou He) - Lou Ye
    • 2000 - "Przyczajony tygrys, ukryty smok" (Wo Hu Cang Long) - Ang Lee [dianying]
    • 2001 - "Która tam jest godzina?" (Ni neibian jidian?) - Tsai Ming-liang (z Tajwanu)


    Suzhou, by courtesy of Dianying


    Wong Kar-Wai [dianying, senses of cinema] - kręci w Hong Kongu, który w 1997 stał się organiczną częścią Chin


    Spragnieni miłości, by courtesy of Dianying

    • 1994 - "Chungking Express" (Chongqing senlin)
    • 1995 - "Upadłe anioły" (Duoluo tianshi)
    • 1997 - "Happy Together" (Chunguang zhaxie)
    • 2000 - "Spragnieni miłości" (Huayang nianhua)
     Przejdź do : Początki | Dekada 1966 - 76 | Odrodzenie kina | "Piąta generacja" | Lata 90-te | POWRÓT |